De overheid vraagt Nederlanders om zich 72 uur zelf te kunnen redden zonder stroom en kraanwater. Maar de dertien regionale calamiteitenzenders, de omroepen die bij een ramp de bevolking informeren, kunnen dat zelf nog niet. Dat meldde RadioWereld op 24 oktober, op basis van onderzoek door het Algemeen Dagblad. De zenders zijn tot nu toe vooral ingericht op 24 uur ononderbroken uitzenden.
Wat is er precies aan de hand?
Een regionale omroep moet bij een ramp binnen een half uur informatie kunnen verspreiden via FM. Daarvoor staan er noodaggregaten op diesel klaar. Ook de zendmasten die het radiosignaal doorgeven, draaien bij stroomuitval op brandstof. Duurt een storing langer dan een dag, dan wordt de dieselvoorraad het zwakke punt. Is die op, dan valt de uitzending stil.
Het ministerie van OCW en de NCTV werken aan afspraken over de beschikbaarheid en verdeling van diesel tijdens een crisis. Daarin moet ook komen wie voorrang krijgt als bijvoorbeeld ziekenhuizen en zenders tegelijk brandstof nodig hebben. Wanneer die afspraken rond zijn, is nog onduidelijk. Volgens betrokkenen kan dat maanden duren.
Wat betekent dit voor jouw huishouden?
Bij een grote stroomuitval vallen internet en mobiel bereik vaak snel weg. De radio is dan de manier waarop de overheid je vertelt wat er speelt en wat je moet doen. Dat de zenders nog niet op 72 uur zijn voorbereid, verandert het advies niet. Het laat vooral zien waarom dat advies er is: hulpdiensten en voorzieningen hebben tijd nodig, en de eerste dagen moet je het als huishouden zelf kunnen.
Het is ook geen reden tot paniek. De zenders werken gewoon bij een storing van een dag, en er wordt aan verbetering gewerkt. Wel is het verstandig om niet alleen op je telefoon te vertrouwen. Een radio die werkt op batterijen of een slinger hoort in elk noodpakket. Zo ontvang je informatie zolang er wordt uitgezonden, en kun je de berichten opvangen zodra de zender weer in de lucht is.
Wat heb je minimaal in huis?
De overheid adviseert via de campagne Denk Vooruit om spullen in huis te hebben om 72 uur door te komen. De basis:
- Drinkwater: reken op 3 liter per persoon per dag.
- Houdbaar voedsel dat je zonder koken kunt eten.
- Een radio op batterijen of met slinger, plus reservebatterijen.
- Een zaklamp en kaarsen met lucifers of een aansteker.
- Een EHBO-set en je eigen medicijnen.
- Contant geld, een powerbank en kopieën van belangrijke documenten.
- Warme dekens of een slaapzak.
Wil je dit niet zelf samenstellen, bekijk dan de noodpakketten bij stroomuitval. Die zijn gericht op juist dit scenario. Heb je kinderen, dan zijn er aparte noodpakketten voor gezinnen met hoeveelheden voor meerdere personen. Een overzicht van alle opties vind je bij de noodpakketten en overlevingspakketten.
Controleer daarnaast een keer per jaar je voorraad. Vervang water en voedsel op tijd, en test of je radio en zaklamp nog werken.
Veelgestelde vragen
Wat is een calamiteitenzender?
Dat is een omroep die bij een ramp of crisis officieel de taak heeft om de bevolking te informeren. In Nederland zijn dat de dertien regionale publieke omroepen. Bij een noodsituatie zet je de radio op de zender van je eigen regio.
Waarom een radio als ik ook een telefoon heb?
Bij langdurige stroomuitval raken telefoonaccu's leeg en vallen zendmasten voor mobiel internet uit. Een radio op batterijen of met slinger werkt zonder stroomnet en zonder internet.
Is 72 uur dan nog wel genoeg?
72 uur is het minimum dat de overheid adviseert. Onderzoekers pleiten soms voor een langere voorraad. Begin met 72 uur en breid uit als je dat wilt en de ruimte hebt.
Bronnen
- RadioWereld, "Rampenzenders kunnen niet 72 uur uitzenden bij stroomuitval", 24 oktober 2026: radiowereld.nl
- Algemeen Dagblad, onderzoek naar rampenzenders en de 72 uur-norm: ad.nl
- Rijksoverheid, campagne Denk Vooruit: denkvooruit.nl
- NCTV, voorbereiden op noodsituaties: nctv.nl
