Cyberaanval op koelsystemen raakt winkels in Nederland en België: wat betekent dat voor je voorraad?

In de nacht van zondag op maandag 2 november zijn koel- en vriessystemen bij minstens 17 Nederlandse bedrijven aangevallen. Dat meldt de NOS op basis van een woordvoerder van leverancier Danfoss. De aanvallers pasten op afstand de temperatuur aan. Het gaat om slagers en kleine buurtwinkels. De grote supermarktketens in Nederland zijn voor zover bekend niet getroffen.

In België is de schade groter. Volgens VRT NWS gaat het om ruim 40 winkels van Delhaize, 15 van de 700 winkels van Carrefour en tientallen andere supermarkten. Ook in Zweden, Finland, Estland, Luxemburg en Ierland zijn winkels geraakt. Carrefour bevestigt dat het om een cyberaanval gaat.

Wat is er precies gebeurd?

Volgens een Belgische installateur zetten de hackers de koelelementen op afstand in de ontdooistand. Daardoor liep de temperatuur in koelcellen en vriezers op. Bij een Belgische Proxy Delhaize werd het in de vriezer 15 graden in plaats van min 22. De eigenaar schat dat hij minstens 60.000 euro aan voedsel moest weggooien. In sommige Belgische winkels waren maandag de schappen met vlees en diepvriesproducten leeg.

In Nederland stond bij een vrieslocatie de temperatuur op min 10 in plaats van min 20. Danfoss had Nederlandse klanten op 13 oktober al geadviseerd om hun systemen van het internet te halen. De meeste winkels deden dat. De getroffen systemen hingen niet aan een beveiligd netwerk en hadden nog een standaardwachtwoord. Een vergelijkbare aanval trof een paar weken eerder al supermarkten in Frankrijk.

Wat betekent dit voor jouw huishouden?

Voor de meeste Nederlanders verandert er deze week weinig. De supermarkten zijn open en de grote ketens zijn niet geraakt. Toch laat de aanval iets zien wat bij een noodvoorraad vaak vergeten wordt. Onze voedselvoorziening leunt zwaar op koeling, en die koeling hangt steeds vaker aan het internet. Een storing of aanval kan dan in één nacht een heel schap onbruikbaar maken, zonder dat er iets aan het gebouw of de stroom mankeert.

Supermarkten denken hier zelf ook over na. Volgens het Financieele Dagblad, aangehaald door Hart van Nederland, onderzoeken Albert Heijn, Jumbo en Aldi hoe per regio minstens één supermarkt open kan blijven bij een grote stroomuitval. Zulke plannen zijn er nog niet. Eerder schreven we al over lege schappen bij Albert Heijn en wat dat zegt over je voorraad thuis.

De les is eenvoudig. Een noodvoorraad die volledig uit de koelkast en vriezer bestaat, is kwetsbaar. Bij een stroomuitval of een storing in de keten heb je vooral iets aan voedsel dat zonder koeling goed blijft.

Wat heb je minimaal in huis?

De overheid adviseert via de campagne Denk vooruit om je voor te bereiden op 72 uur zonder stroom, water of hulp van buitenaf. Let bij je voorraad vooral op spullen die niet afhankelijk zijn van koeling:

  • Drinkwater: reken op 3 liter per persoon per dag.
  • Houdbaar voedsel dat geen koelkast nodig heeft en dat je zonder koken kunt eten, zoals blikvoer, crackers, noten en noodrantsoenen.
  • Een zaklamp met reservebatterijen en een radio op batterijen of met slinger.
  • Een volle powerbank en wat contant geld.
  • Een EHBO-set en je eigen medicijnen voor een paar dagen.

Controleer daarnaast een paar keer per jaar de houdbaarheidsdata en vervang wat bijna verloopt. Zo blijft je voorraad bruikbaar zonder dat je iets weggooit.

Wil je dit niet zelf bij elkaar zoeken? In de noodpakketten en overlevingspakketten zit de basis voor 72 uur, inclusief langhoudbaar voedsel en water. Voor meerdere personen zijn er noodpakketten voor gezinnen.

Veelgestelde vragen

Moet ik nu extra boodschappen gaan doen?

Nee. De grote supermarkten in Nederland zijn niet getroffen en hamsteren is niet nodig. Het is wel een goed moment om na te gaan of je thuis 72 uur vooruit kunt, ook als de koelkast niet werkt.

Is diepvriesvoedsel geschikt als noodvoorraad?

Alleen gedeeltelijk. Bij een stroomuitval of storing ontdooit het binnen afzienbare tijd. Zorg daarom dat de kern van je voorraad bestaat uit voedsel dat zonder koeling houdbaar is.

Hoe lang blijft houdbaar voedsel goed?

Dat verschilt per product. Blikvoer en noodrantsoenen gaan vaak meerdere jaren mee. Kijk op de verpakking en noteer de vroegste datum, zodat je weet wanneer je moet aanvullen.

Bronnen

Terug naar blog