De hele supermarktketen, van winkel tot distributiecentrum, heeft bij elkaar ongeveer zes dagen voorraad staan. Dat is genoeg zolang de aanvoer doorloopt. Toen bij Albert Heijn de systemen uitvielen, stond er binnen twee dagen niets meer in het schap. Dat is het korte antwoord op de vraag die deze week overal opkwam: hoe kan een supermarkt zo snel leeg zijn?
Wat er gebeurde
Zondagmiddag 11 oktober 2026 kreeg Albert Heijn te maken met een cybersecurity-incident. De distributiecentra lagen stil, online bestellen en bezorgen werkte niet, de elektronische prijskaartjes gaven verkeerde prijzen en het Bonus-programma deed niets. Dinsdag en woensdag waren er lege schappen. Vandaag draaien de distributiecentra weer grotendeels en komen droge producten binnen, maar de website en de bezorging liggen op het moment van schrijven nog plat. De schade wordt geschat op ongeveer tien miljoen euro.
Waarom het zo snel ging
Omdat er bijna geen buffer is. Pieter Zwaan van het Clingendael Instituut legde bij de NOS uit dat supermarkten en leveranciers zo efficient werken dat er vrijwel geen voorraad is om op terug te vallen. Bart de Steenhuijsen Piters van Wageningen UR vulde aan dat winkels nauwelijks eigen voorraad hebben, omdat alles via een centraal distributiecentrum loopt. Efficientie en lage prijzen zijn volgens hem ten koste gegaan van weerbaarheid.
Dat systeem heet just-in-time. Het werkt op IT en op stroom. Valt een van die twee weg, dan stopt niet de productie van voedsel maar de verdeling ervan. Er is genoeg eten in Nederland, het komt alleen niet bij de winkel.
In het zwaarste scenario dat onderzoekers doorrekenden, waarbij langdurige zware regen samenkomt met een grote stroom- en IT-storing, kan het twee weken duren voordat de distributie weer volledig op gang is.
Drie dagen is het oude advies
De Rijksoverheid adviseert via de Denk vooruit-campagne om 72 uur zelfredzaam te zijn. Dat is de ondergrens. Een rapport van het Clingendael Instituut en de Erasmus Universiteit uit september 2026 komt uit op acht dagen voedsel en water in huis, in plaats van drie.
Die acht dagen zijn geen willekeurig getal. Ze lopen gelijk met de zes dagen voorraad in de keten, plus de tijd die nodig is om de aanvoer weer op gang te krijgen.
Opvallend: de overheid startte op 12 oktober, een dag na het incident bij Albert Heijn, een nieuwe Denk vooruit-campagne. Die gaat niet langer alleen over spullen, maar ook over afspraken maken met je huisgenoten. Wij schreven eerder over wat er in die campagne verandert.
Wat je hieruit kunt meenemen
Een storing bij een supermarkt is geen ramp. Je kunt naar een andere winkel, en dat deden deze week ook veel mensen: Jumbo, Lidl, Picnic, ALDI en PLUS meldden drukkere winkels. Maar deze week laat wel iets zien wat makkelijk te vergeten is. Je voorraad thuis is geen vervanging voor de supermarkt. Het is de buffer die je nodig hebt op de dagen dat de supermarkt er niet is.
En dat gold deze week voor een keten met bijna duizend winkels, door een IT-incident. Bij stroomuitval valt het hele betaalverkeer erbij weg.
Waar je begint
Niet met een compleet pakket, maar met de twee dingen waar je zonder niet verder komt.
- Water. Drie liter per persoon per dag. Voor acht dagen is dat 24 liter per persoon. Dat is veel om op te slaan, dus vul het aan met een manier om water te zuiveren. Bekijk waterfilters en wateropslag.
- Eten dat je zonder koken op kunt. Een noodrantsoen blijft jaren goed en vraagt geen water, geen vuur en geen koelkast. Daarnaast is er lang houdbaar voedsel voor wie liever gewone maaltijden in huis heeft.
Daarna komen licht, een noodradio om het nieuws en de officiele waarschuwingen te blijven ontvangen, en contant geld. Wil je niet zelf samenstellen, dan is er een compleet noodpakket, of specifiek het noodpakket bij een cyberaanval, dat is samengesteld op precies dit scenario: thuis blijven terwijl systemen uitvallen.
Wat de rest van de markt zag
Het AD inventariseerde deze week bij webshops in noodpakketten. Prepshop meldde vijf keer zoveel orders als in een normale week, met noodrantsoenen als uitschieter. All Prepare sprak van een verdrievoudiging. De ANWB meldde een lichte stijging.
Dat zegt iets over het moment, niet over wat verstandig is. Een noodvoorraad aanleggen omdat het nieuws erom vraagt, werkt slechter dan het rustig opbouwen. Koop het in de volgorde hierboven, en zet een datum in je agenda om het een keer per jaar te controleren.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dagen voorraad heeft een supermarkt?
Winkels en distributiecentra hebben samen ongeveer zes dagen voorraad, met continue aanvoer. In de winkel zelf staat nauwelijks eigen voorraad, omdat alles via een centraal distributiecentrum loopt.
Hoeveel eten en water moet ik zelf in huis hebben?
De Rijksoverheid adviseert 72 uur. Een rapport van het Clingendael Instituut en de Erasmus Universiteit uit september 2026 adviseert acht dagen. Reken op drie liter water per persoon per dag en ongeveer 2.000 kilocalorieen per persoon per dag.
Wat koop je het eerst voor een noodvoorraad?
Water en voedsel dat je zonder bereiding kunt eten. Alles daarna, zoals licht, een radio en een powerbank, is aanvulling. Zonder water en eten helpt de rest je niet verder.
Is lang houdbaar voedsel hetzelfde als een noodrantsoen?
Nee. Een noodrantsoen is compact, blijft tot ongeveer twintig jaar goed en je eet het direct uit de verpakking. Lang houdbaar voedsel is breder: blikken, vriesdroogmaaltijden en maaltijden die je met heet water bereidt. Het eerste is je achtervang, het tweede eet je liever.
Hoe lang blijft noodvoedsel goed?
Blokrantsoenen halen tot twintig jaar, vriesdroogmaaltijden vaak tien tot vijftien jaar en blikken enkele jaren. Bewaar alles droog, donker en niet te warm. Een kast binnen is beter dan een schuur, want temperatuurschommelingen verkorten de houdbaarheid.
Kan ik nog betalen als de systemen van een winkel uitvallen?
Dat hangt af van wat er uitvalt. Bij Albert Heijn werkten deze week het Bonus-programma en de elektronische prijskaartjes niet, maar de winkels bleven open. Bij stroomuitval werken pinautomaten en betaalterminals niet. Daarom staat contant geld in het advies van de overheid.
Bronnen: NOS, 13 oktober 2026, "In no time lege schappen: cyberaanval Albert Heijn toont hoe kwetsbaar voedselketen is". NL Times, 15 oktober 2026. AD-inventarisatie onder webshops, 15 oktober 2026. Rapport Clingendael Instituut en Erasmus Universiteit, september 2026. Rijksoverheid, Denk vooruit, 12 oktober 2026.
